dzogchen
tibetaans boeddhisme
Het Potalapaleis van de Dalai Lama, Lhasa, Tibet.
Uit: Robert Hartzema & Marjan Möller, MANDALA, energie, emoties en bevrijding
Boeddhisme in Tibet
Vanaf het begin van zijn onderricht heeft de Boeddha grote nadruk gelegd op het feit dat je hem niet moest geloven, dat zijn leer geen dogma of religie was, en dat je het leven in al zijn facetten zelf moest onderzoeken. Alleen als je je eigen psyche onderzoekt, wordt dat wat je ontdekt je eigen inzicht. Daarom was een van zijn uitspraken ‘Wees je eigen eiland’, dat wil zeggen, vertrouw op jezelf en niet op de leer of op de leraar. Bovendien vertelde hij aan het eind van zijn leven, dat hij alle inzichten die hij zelf verworven had in zijn compleetheid had doorgegeven: ‘Er is niets verborgen gebleven in de gesloten vuist van de leraar’. En al die kennis over de werking van de psyche en de mogelijke bevrijding van frustraties en lijden is in de loop van vijfentwintighonderd jaar verder uitgewerkt en vervolmaakt.
boeddhisme / psychotherapie
Uit: Robert Hartzema, Boeddhistische psychologie.
Boeddhistische psychologie en westerse psychotherapie
Gewoonlijk loop je in je leven tegen allerlei problemen aan. Sommige problemen kun je zelf oplossen, andere lossen zichzelf op, maar er blijven vaak problemen over waar je mee blijft worstelen. Waar je zelf niet echt uit komt. Dat kunnen uiterlijke problemen zijn waar weinig aan te doen valt, of fysieke beperkingen, erfelijke eigenschappen, geestelijke beperkingen. Het kan zijn dat je ziek bent, of pijn hebt, en de één is gewoon intelligenter of fijngevoeliger dan de ander. Bovendien zijn er de onvermijdelijke problemen van verandering en vergankelijkheid. Je wordt onherroepelijk ouder en gaat dood. Niets blijft hetzelfde. Dat is het lijden dat onvermijdelijk is.
Lees verder
Vajrayana: de ultieme bevrijding
Uit: Robert Hartzema, Boeddhistische psychologie.
De diamanten weg – vajrayana
Voordat je aan het pad naar bewustwording en bevrijding begon, ging het eigenlijk heel goed met je. Je leefde je leven, plaatste je hoop op de toekomst en legde de schuld voor wat misging bij je verleden. Frustraties, angsten en irritaties in het heden projecteerde je op je partner, je baas, je kinderen, je ouders of de wereld. En verder ontkende je gewoon wat misging. Je wilde er niet echt naar kijken, maar maakte er een drama van dat je continu in jezelf herhaalde en over anderen uitstortte. En als iemand je niet bevestigde of het niet met je eens was, verbrak je gewoon die relatie. Bovendien was je je het grootste deel van de dag al helemaal niet bewust van wat je dacht, voelde en deed. Vanuit een bekrompen tunnelvisie op de werkelijkheid deed je alles automatisch, aangestuurd door vastgeroeste emotionele patronen en dwangmatige gedachten.
Lees verder
vrouwen en boeddhisme
Luister, bewonderenswaardige yogini, die de geheime inzichten beoefent
De basis voor het verwezenlijken van vrijheid is het lichaam,
man of vrouw maakt niet veel verschil.
Maar als een vrouw zich volledig richt op de bevrijding,
is een vrouwenlichaam beter.
Mother of Knowledge,
the enlightenment of Yeshes Tsogyal
(Vrije vertaling, zie 1. einde artikel voor Engelse versie)
Lees verder
boeddhisme en emoties
Uit: Robert Hartzema & Marjan Möller, MANDALA, energie, emoties en bevrijding
Vanuit het boeddhisme is er een duidelijk verschil tussen emoties en gevoelens. Emoties zijn altijd verkrampingen van het ik, dat heftig reageert op wat er gebeurt. Meestal gaat dat onbewust en zijn het manieren waarop het ego zichzelf beschermt en uithaalt naar buiten toe, ego-moties. Gevoelens zijn bevrijdend en ruimte scheppend. Die verkrampen niet. Die doen het tegenovergestelde. Gevoelens zoals liefde en vreugde scheppen ruimte en maken alles meer open. Woede is meestal een verkramping, begeerte ook, die zetten de zaak vast. Die zetten jou vast, zetten de ander vast, zetten de omstandigheden vast. Vanuit de mandala worden emoties gezien als krachten die ons klemzetten of, beter gezegd, waarmee we onszelf klemzetten.
Lees verder